Activity-based working (ABW) is een manier van kantoorinrichten waarbij medewerkers geen vaste werkplek hebben, maar kiezen uit verschillende werkplekzones die zijn afgestemd op het soort werk dat ze op dat moment doen. Het concept past bij organisaties die flexibel werken omarmen en hun werkomgeving willen laten aansluiten bij het gedrag en de behoeften van medewerkers. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over activity-based working, van de voordelen tot de valkuilen.
Wat zijn de voordelen van activity-based working voor medewerkers?
Activity-based working biedt medewerkers meer autonomie, betere concentratiemogelijkheden en een werkomgeving die aansluit bij hun taak van dat moment. In plaats van de hele dag op dezelfde plek te zitten, kiezen medewerkers bewust een werkplek die past bij wat ze nodig hebben: focus, samenwerking, creativiteit of herstel.
De voordelen voor medewerkers zijn concreet en merkbaar in de dagelijkse werkbeleving:
- Meer concentratie: Stille zones bieden ruimte voor diepgaand werk zonder afleiding van collega’s.
- Betere samenwerking: Open en informele overlegplekken maken spontane uitwisseling gemakkelijker.
- Hogere betrokkenheid: Medewerkers ervaren meer regie over hun eigen werkdag.
- Welzijn en beweging: Wisselen van werkplek stimuleert bewegen en vermindert langdurig stilzitten.
- Minder werkdruk: Een goed ingerichte ABW-omgeving vermindert prikkels op momenten dat focus nodig is.
Organisaties die investeren in een doordachte activity-based working-kantoorinrichting merken dat medewerkers zich prettiger voelen en productiever werken. Dat heeft ook een positief effect op verzuim en retentie.
Hoe verschilt activity-based working van traditioneel kantoorwerken?
Het grootste verschil tussen activity-based working en traditioneel kantoorwerken is de vaste werkplek. In een traditioneel kantoor heeft iedere medewerker een eigen bureau. Bij ABW vervalt die vaste plek en wordt de werkomgeving ingericht op basis van activiteiten in plaats van functies of afdelingen.
In een traditioneel kantoor bepaalt de ruimte het gedrag: iedereen zit op dezelfde plek, ongeacht wat ze doen. Bij activity-based working is het omgekeerd: het gedrag en de werkactiviteiten bepalen de inrichting van de ruimte. Dat vraagt om een fundamenteel andere benadering van kantoorinrichting.
Daarnaast verschilt ABW op het gebied van eigenaarschap. Medewerkers hebben geen persoonlijke spullen op een vaste plek, maar werken met lockersystemen en digitale tools. Dit vereist een goede digitale infrastructuur en duidelijke afspraken over hoe de ruimte wordt gebruikt. Hybride werken versterkt dit model verder: medewerkers die niet elke dag op kantoor zijn, hoeven geen vaste werkplek te bezetten die de rest van de week leegstaat.
Voor welke organisaties is activity-based working geschikt?
Activity-based working is het meest geschikt voor organisaties waarbij medewerkers gevarieerde taken uitvoeren, niet de hele dag op dezelfde plek werken en al deels hybride werken. Het model werkt minder goed in omgevingen waar medewerkers continu op een vaste plek aanwezig moeten zijn, zoals productiefaciliteiten of zorgomgevingen.
ABW sluit goed aan bij organisaties die:
- Werken met kenniswerkers die afwisselend focuswerk, overleg en creatief werk combineren.
- Hybride werken als standaard hebben ingevoerd of willen invoeren.
- Willen besparen op kantoorruimte zonder in te leveren op werkbeleving.
- Een moderne uitstraling willen richting klanten, partners en nieuwe medewerkers.
- Investeren in medewerkerswelzijn en productiviteit als strategische prioriteit zien.
Grootte speelt een beperkte rol: zowel middelgrote als grote organisaties kunnen ABW succesvol invoeren. Wat meer uitmaakt, is de cultuur. Organisaties met een hoge mate van vertrouwen en zelfsturing zijn beter toegerust om de overstap te maken dan organisaties met een sterk hiërarchische of controlegerichte cultuur.
Welke werkplekzones horen bij een activity-based werkomgeving?
Een activity-based werkomgeving bestaat uit meerdere zones, elk ontworpen voor een specifiek type activiteit. De meest voorkomende zones zijn focuswerkplekken, samenwerkingsruimtes, informele ontmoetingsplekken, stille concentratieruimtes en creatieve werkplekken.
Een goed ontworpen ABW-kantoor bevat doorgaans de volgende zones:
- Focuszones: Rustige werkplekken voor geconcentreerd, individueel werk zonder onderbrekingen.
- Samenwerkingszones: Open tafels of projectruimtes voor teamoverleg en gezamenlijke werkzaamheden.
- Informele ontmoetingsplekken: Lounge-achtige ruimtes voor korte afstemming en informeel contact.
- Belzones of phonebooths: Afgesloten plekken voor videocalls of telefonisch overleg.
- Creatieve ruimtes: Flexibel ingerichte zones voor brainstormsessies en ideeënontwikkeling.
- Stilteruimtes: Volledig afgeschermde plekken voor diepe concentratie of vertrouwelijke gesprekken.
De verhouding tussen deze zones verschilt per organisatie en hangt af van het type werk dat medewerkers uitvoeren. Een interieur stappenplan helpt om op basis van gedragsanalyse de juiste mix van zones te bepalen voor jouw specifieke situatie.
Hoe bereid je een organisatie voor op de overstap naar activity-based working?
Een succesvolle overstap naar activity-based working begint niet met het tekenen van een plattegrond, maar met een grondige analyse van hoe medewerkers nu werken en wat ze nodig hebben. Goede voorbereiding voorkomt weerstand en zorgt dat de nieuwe werkomgeving ook daadwerkelijk wordt gebruikt zoals bedoeld.
Een effectieve voorbereiding bestaat uit een aantal stappen:
- Werkgedragsanalyse: Breng in kaart welke activiteiten medewerkers uitvoeren, hoe vaak ze op kantoor zijn en welke behoeften ze hebben per taaktype.
- Betrek medewerkers vroeg: Draagvlak is essentieel. Betrek teams bij het ontwerp en de keuzes, niet alleen het management.
- Stel duidelijke spelregels op: Afspraken over het gebruik van zones, lockersystemen en digitale tools zijn noodzakelijk voor een soepele werking.
- Investeer in technologie: Goede wifi, deskbooking-software en mobiele werktools zijn randvoorwaarden voor flexibel werken.
- Communiceer de verandering: Leg uit waarom de organisatie overstapt op ABW en wat dat concreet betekent voor medewerkers.
- Plan een evaluatiemoment: Stel na drie tot zes maanden vast wat werkt en wat bijgestuurd moet worden.
De fysieke werkomgeving inrichten is uiteindelijk het sluitstuk van een breder verandertraject. Organisaties die dit omdraaien en beginnen met de inrichting zonder de culturele en organisatorische voorbereiding, lopen het risico dat medewerkers de nieuwe ruimte niet omarmen.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het invoeren van activity-based working?
De meest gemaakte fout bij het invoeren van activity-based working is het behandelen van ABW als een bezuinigingsmaatregel in plaats van een investering in de werkomgeving. Wanneer medewerkers het gevoel krijgen dat hun vaste werkplek wordt afgenomen zonder dat er iets beters voor terugkomt, ontstaat weerstand die moeilijk te doorbreken is.
Andere veelvoorkomende fouten zijn:
- Te weinig zones voor focus: Veel kantoren hebben te veel open ruimtes en te weinig stilte- of concentratiezones, waardoor medewerkers worden afgeleid.
- Geen aandacht voor akoestiek: Open werkomgevingen zonder goede akoestische maatregelen leiden tot geluidsoverlast en verminderde concentratie.
- Onvoldoende werkplekken: Als er minder werkplekken zijn dan medewerkers die op een dag aanwezig zijn, ontstaan stress en frustratie.
- Geen verandermanagement: De fysieke inrichting veranderen zonder medewerkers mee te nemen in het waarom en hoe leidt tot weerstand.
- Slechte technologische infrastructuur: Als de wifi wegvalt of deskbooking niet werkt, haakt het personeel snel af.
Een goed ontworpen activity-based working-kantoor vraagt om een integrale aanpak: de inrichting, de technologie, de cultuur en de communicatie moeten op elkaar aansluiten. Wie één van deze elementen overslaat, ondermijnt het succes van het hele concept.
Hoe Studio van ’t Wout helpt bij het inrichten van een activity-based werkomgeving
Een ABW-kantoor dat écht werkt, vraagt om meer dan een mooie plattegrond. Het vraagt om een ontwerp dat aansluit bij hoe jouw medewerkers werken, de juiste materialen en meubelen, en een uitvoering die van concept tot oplevering nauwkeurig is afgestemd. Dat is precies wat wij bieden.
Als interieurarchitectuurbureau en totaalpartner voor kantoorinrichting begeleiden wij organisaties door het volledige traject:
- Analyse en strategie: Via ons Interieur Stappenplan Werken brengen we jouw werkgedrag, behoeften en ruimtemogelijkheden in kaart.
- Ontwerp op maat: We ontwerpen een activity-based werkomgeving die past bij jouw organisatiecultuur en medewerkers, met aandacht voor zones, akoestiek, licht en materiaalgebruik.
- Designmeubelen van A-merken: Via onze designmerken bieden we hoogwaardige kantoormeubelen die functionaliteit en uitstraling combineren.
- Maatwerk interieurelementen: Van op maat gemaakte kasten tot akoestische panelen en unieke ruimtedelers.
- Turnkey realisatie: Wij verzorgen de volledige uitvoering, van bouw en installatie tot de laatste details bij oplevering.
Wil je weten hoe een activity-based working-kantoor eruitziet voor jouw organisatie? Bekijk onze gerealiseerde projecten voor inspiratie of neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Gerelateerde artikelen
- Hoe richt je een kleine slaapkamer praktisch en stijlvol in?
- Hoe kies je de juiste verlichting voor een luxe woonkamer?
- Waar begin ik met het inrichten van mijn huis, kamer of interieur?
- Wat is co-creatie bij interieur design bedrijven en hoe werkt dat in de praktijk?
- Hoe kan je de bank het beste plaatsen in de woonkamer?